Mardin’in kadim Tur Abdin bölgesinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, insanlık tarihinin gelişim sürecine dair bilinen tüm teorileri sarsacak bir keşfe imza atıldı. Yaklaşık 10 bin yıl öncesine tarihlenen “Şika Rika 5” yerleşimi, tarımın henüz keşfedilmediği bir dönemde binlerce insanın planlı bir toplu yaşam sürdüğünü kanıtladı.
Tarım Yokken Yerleşik Hayat Vardı
Geleneksel tarih anlayışına göre insanoğlunun önce tarımı keşfettiği, ardından yerleşik hayata geçtiği kabul ediliyordu. Ancak Şika Rika 5’te bulunan dairesel taş yapılar ve üst üste binmiş yerleşim katmanları, bu görüşü tartışmaya açtı. Bulgular, avcı-toplayıcı toplulukların henüz tarım yapmadan önce de sistematik ve kalıcı yerleşim birimleri kurduğunu gösteriyor.
Sosyal ve Ticari Ağın Merkezi
Kazı alanında ele geçirilen obsidyen aletlerin uzak coğrafyalardan getirilmiş olması, 10 bin yıl önce bölgede gelişmiş bir ticaret ağının varlığını ortaya koydu. Çakmaktaşı aletler, boncuklu takılar, değirmen taşları ve havan tokmakları ise bölge insanının yabani tahılları işleme ve evcilleştirme sürecine çok erken dönemde başladığını kanıtlıyor.
Göbekli Tepe ve Boncuklu Tarla ile Aynı Kökten
Uzmanlar, Şika Rika 5’in mimari ve sosyal yapısının Göbekli Tepe ve Boncuklu Tarla gibi dünyaca ünlü merkezlerle büyük benzerlikler taşıdığına dikkat çekiyor. Birbirine çok yakın konumlanmış çok sayıda yerleşim alanı, o dönemde Mezopotamya’da sanılandan çok daha yoğun ve karmaşık bir sosyal ağın varlığını işaret ediyor.
“Bu bir yatırım değil, tarihsel bir devrim.” Araştırmacılar, elde edilen bulguların sadece Mardin için değil, dünya arkeolojisi için bir dönüm noktası olduğunu ve Mezopotamya’nın erken dönemlerine dair daha çarpıcı gerçeklerin kapıda olduğunu belirtiyor.
Keşfin Öne Çıkan Başlıklar
- Höyük Formu: Tekrar eden yerleşim düzeniyle oluşan planlı katmanlar.
- İleri Teknoloji: Obsidyen ve çakmaktaşından üretilen karmaşık aletler.
- Sistematik Geçiş: Göçebelikten yerleşik hayata geçişin rastlantısal değil, bilinçli bir süreç olduğunun kanıtlanması.
Bu keşif, Mardin’in “insanlığın beşiği” sıfatını ne kadar hak ettiğini bir kez daha tüm dünyaya ilan etti.
AlbirHaber ile yerel ve ulusal basında habersiz kalmayın.
Doğru bilgiye ulaşmayı, tarafsız haberciliği ve topluma güvenilir haber sunmayı ilke edinmiş.
Dijital medya alanında içerik üretimi, haber doğrulama ve yerel habercilik üzerine çalışmalar yürütmek yegâne amacımız.